FAMILIEZAKEN

Delven in het verleden, bouwen in de toekomst

Wie de parkeerplaats aan de Bergseweg in Voerendaal oprijdt, weet onmiskenbaar dat hij bij de Kunradersteengroeve is aangekomen. Vanuit de achteruitkijkspiegel trekt een grote wolk stof achter je aan. De ‘vrouw des groeves’, Yvonne Vervuurt, heet me vanuit de werkplaats harte welkom en verontschuldigt zich gelijk voor het feit dat mijn auto vandaag niet schoon zal blijven.

Delven in het verleden, bouwen in de toekomst

Wie de parkeerplaats aan de Bergseweg in Voerendaal oprijdt, weet onmiskenbaar dat hij bij de Kunradersteengroeve is aangekomen. Vanuit de achteruitkijkspiegel trekt een grote wolk stof achter je aan. De ‘vrouw des groeves’, Yvonne Vervuurt, heet me vanuit de werkplaats harte welkom en verontschuldigt zich gelijk voor het feit dat mijn auto vandaag niet schoon zal blijven.

De Kunradersteen is een geelgrijze kalksteen, die het onderste gedeelte vormt van de geologische formatie van Maastricht. Het gesteente lijkt qua uiterlijk veel op krijtgesteente of ‘Limburgse mergel’, dat iets zuidelijker, in het Mergelland, gedolven wordt, maar Kunradersteen is veel harder. Zoon Bas Vervuurt (28) moet niet voor de eerste keer uitleggen dat mergel toch wel een echt ander product is. Maar hij doet het met alle liefde, want hij is net zoals zijn vader Marc Vervuurt (54) besmet met het ‘steenvirus’. “Vroeger kon ik altijd stenen uit zijn broekzakken halen voordat ze in de wasmachine gingen”, vertelt zijn moeder. “Al moet ik zeggen dat mijn vader het echte ambacht beheerst”, gaat Bas verder. “Hij kan als geen ander de steen bewerken en daar leer ik iedere dag van. Ik heb de verantwoording over het buitenterrein en de marketing van het bedrijf. Maar uiteindelijk heeft mijn moeder altijd het laatste woord”, komt er met een grote lach achteraan.

SCHAARSTE

In 2003 namen Marc en Yvonne het terrein over van Q&Q. Destijds was er geen groeve. “Ik heb jarenlang als accountmanager gewerkt in de natuursteenbranche”, vertelt Marc. “Uiteindelijk wilde ik graag iets voor mezelf beginnen. Handel in ornamenten leek me een uitdaging en dit terrein met een werkplaats was daar uitermate geschikt voor. In de eerste jaren werd het aanbod van Kunradersteen echter steeds minder. Gemeenten hergebruikten de steen bij sloopactiviteiten voor andere projecten in de gemeente. Aannemers die gebouwen met Kunradersteen sloopten kregen in de gaten dat de steen schaarser en dus ook duurder gemaakt kon worden. Wij hadden dus geen of een veel te dure aanvoer. Hier zat geen verdienmodel in. Daarom kwam in 2008 het idee om zelf te gaan delven. De oude groeve lag waar nu de A79 van Heerlen naar Maastricht ter hoogte van Voerendaal passeert. De grote vraag was of op ons perceel ook nog Kunradersteen in de bodem zit. Van welke kwaliteit en hoe diep? We zijn gestart met onderzoeken en het aanvragen van vergunningen.”

Daar waar overal natuursteengroeves worden gesloten, opende wij er eentje
Daar waar overal natuursteengroeves worden gesloten, opende wij er eentje

“In totaal heeft dat bijna vijf jaar geduurd”, vult Bas aan. “En dat zijn dus vijf jaren zonder inkomsten uit de investeringen. Dan moet je een lange adem hebben. Maar uiteindelijk is de vergunning er gekomen met een looptijd tot 2031. We mogen 1 hectare afgraven tot een gemiddelde diepte van 15 meter. Jaarlijks mag er maximaal 2.000 m3 Kunraderkalk waaronder Kunradersteen gedolven worden. Om een beeld te geven, een beetje kerk is opgetrokken uit 200 m3 steen. Het delven gebeurt overigens maar een paar weken per jaar. In die tijd wordt het maximale aantal kuubs uit de grond gehaald. De rest van het jaar zijn we druk bezig met het bewerken van de steen. Het delven is uiteindelijk wel het allerbelangrijkste. De steen ligt in lagen op elkaar met ertussen een dunne zanderige kalklaag. Je moet met liefde delven, subtiel met de graafmachine tussen de lagen de steenlaag breken. Hoe groter de steen is die je breekt, hoe meer hij waard is. Vervolgens blijven de stenen dan een winter buiten liggen zodat de toplaag van zand van de steen vriest.”

LAND VAN KALK

“Opmerkelijk is overigens dat daar waar overal natuursteengroeves gesloten worden, wij er eentje opende. Er blijft ook straks geen grote krater over. Er ontstaat een natuurgebied met kalkflora en fauna. Daarnaast hebben we in samenwerking met het Land van Kalk voor elkaar gekregen dat op ons terrein een natuurtransferium komt en onze werkplaats en kantoor worden omgetoverd tot bezoekerscentrum.” Yvonne heeft zitting in het bestuur van het Land van Kalk. “Dit is echt mijn ding binnen het bedrijf. Ik doe ook de administratie van de Kunradersteengroeve en werk daarnaast nog als IT-er in de gezondheidszorg. In de jaren van de vergunningaanvraag was er weinig tot geen omzet en was mijn andere baan een welkome aanvulling. Ik kijk uit naar het komende najaar als het natuurtransferium opengaat en er een nieuwe façade is opgetrokken rondom ons bestaande gebouw. Dan ademt de werkplaats en het bezoekerscentrum ook echt Kunradersteen uit. Ook kunnen de bezoekers dan genieten van het natuurgebied op ons terrein.”

Je moet met liefde delven, subtiel met de graafmachine tussen de lagen de steenlaag breken

Nu er weer stenen gedolven worden aan de Bergseweg, is ook de schaarste minder geworden. “We hebben dus zelf voor een prijsverlaging gezorgd”, legt Bas uit. “Ook al zijn we de enige in Nederland waar deze steen wordt gedolven, toch kun je niet de hoofdprijs vragen, want dan wordt er gekozen voor een andere steen. Maar wat is het toch fantastisch dat we kunnen delven in het verleden en bouwen in de toekomst.”

BIJZONDERE GEBOUWEN VAN KUNRADERSTEEN:

De kerken in Voerendaal, Ransdaal, Simpelveld, Mechelen en Holz. De Lambertuskerk in Maastricht, de basiliek in St. Odiliënberg, de Steentjeskerk in Eindhoven, De Petrus Canisiuskerk in Nijmegen en de Martelaren van Gorcum-kerk in Den Haag. Het Romeins badhuis in Heerlen, Huis op de bunker in Den Haag, de voormalige HTS in Heerlen en de Pieter Zeemanschool in Amsterdam. Een huidig restauratieproject is bijvoorbeeld Slot Schaesberg in Landgraaf. Maar ook de monumentstenen voor de Limburgse Jagers op de militaire basis in Oirschot is een voorbeeld van Kunradersteen.

!

MAURICE VAN DER LINDEN

µ

ANNE LEFÈVRE